Cocktail

Vraagt mijn zus me gisteren waar ze een cocktailsetje zou kunnen vinden. Waarop ik – in mijn hilarische zelf zijnde rol – antwoord: “Bij Devos Lemmens misschien…” Het gevolg van haar vraag was dat ik me toch wel afvroeg waar het woord ‘cocktail’ vandaan komt. Dat het hoogstwaarschijnlijk Engels is, dat vermoedt iedereen wel. Tail is het woord voor ‘staart’, maar waar slaat de cock op? Ik opteer bij de etymologie voor de optie dat cocktails hun naam danken aan cocktailparty’s en dat dus door de party’s de naam te verklaren is.

Mensen die een beetje Engels kennen, kunnen waarschijnlijk onmiddellijk twee courante betekenissen van cock geven. De eerste – haan (of mannetje van andere vogelsoorten) – is heel bekend. In het Frans kennen we ook coq-au-vin, waarbij ons direct het water in de mond komt. Maar hoe zou deze betekenis – ‘hanenstaart’ – gelinkt kunnen worden met een cocktailparty? Misschien waren cocktailparty’s lang geleden voornamelijk verkleedpartijtjes en was de haan een veel gekozen outfit.

Of misschien zei men vroeger niet ‘en er kwam een olifant met een lange snuit en het verhaaltje was uit’, maar ‘en toen kwam de lange staart van onze haan en het verhaaltje is gedaan’. Dat zou er dan op wijzen dat cocktailparty’s nogal de neiging hebben om lang te blijven duren. Het is – zeker voor de gastheer en -vrouw – soms wachten op de staart van de haan.

Een tweede bekend gebruik van cock (al zullen velen misschien niet durven toegeven dat ze het woord kennen in die betekenis) is slang (En. betekenis, slang is plat taalgebruik) voor ‘lul’. Ook daarvoor is een eenvoudige verklaring te vinden. Naarmate het feestje vordert, wordt er meer gezopen en we weten allemaal dat veel mannen in dronken toestand soms spontaan hun lid laten zien, alsof hun dronken gedrag geen bewijs genoeg was voor hun mannelijkheid. Dat soort gebeurtenissen krijgt meestal wel een staartje (een tail waar beschaamde echtgenotes voor zorgen) en de man in kwestie mag vaak nog maandenlang horen hoe exhibitionistisch hij geweest is. Cocktailworstjes krijgen dan plots een minder smakelijke associatie.

Nu ja, zolang we maar weten waar we het over hebben als we verwijzen naar mojito, tequilla sunrise en gin fizz.

[Wikipedia gaat trouwens niet met mij akkoord en zegt dat de cocktailparty zijn naam dankt aan de cocktails die er geserveerd worden. Ga gerust eens naar hun etymologieën kijken.

Van Dale geeft nog drie andere betekenissen voor het zelfstandig naamwoord cock: (1) (inform) makker, maat, ouwe jongen; (2) kraan, tap; (3) haan (van vuurwapens): go off at half ~: a) voortijdig beginnen; b) mislukken (door overijld handelen). Daarnaast kan cock ook een werkwoord zijn: (1) overeind (doen) staan: ~ the ears de oren spitsen; (2) spannen (haan van vuurwapen); (3) scheef (op)zetten.

Van Dale geeft ook nog een aantal andere betekenissen voor het woord tail: (1) onderste, achterste deel, uiteinde, pand, sleep (van kleding), staart (van komeet, vliegtuig); (2) ~s munt(zijde); (3) ~s rokkostuum. En ook tail kan als werkwoord gebruikt worden: schaduwen, volgen.]

2 Comments

Je bent veel te druk bezig met je ethiekpaper… soms is het goed niet altijd een definitieve conclusie neer te plaatsen. De lezers kunnen gerust zelf eens de dingen op een rijtje zetten. 😀

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.